Een kleine ergernis die zich bijna dagelijks aan mij opdringt
is de trend van verticale fotografie. Om maar met de deur in huis te vallen: niet doen!
Het komt allemaal door de jeugd met hun smartphones. Ze hebben dat ding de godganse
dag verticaal voor hun snufferd. Als er dan iets te fotograferen (of filmen)
valt dan is het makkelijk om dat met één hand te doen en wel verticaal. Pure gemakzucht en een beetje jammer. Ook
mijn zoon maakt zich er schuldig aan en, ondanks mijn dringende advies, ik
krijg het er niet uit. Het probleem is dat bijna 70% van de foto niet wordt
gemaakt. Klinkt wat cryptisch, maar dat zal ik zo uit de doeken doen.

Ons blikveld is horizontaal georiënteerd. Horizontale
composities worden daarom als natuurlijk ervaren. Denk maar aan
compositieregels als de Gulden Snede en Regel van Derden (zoek maar op). Het
zijn de richtlijnen die schilders al eeuwen en fotografen al meer dan 100 jaar hanteren. Maar soms leent een onderwerp zich meer voor een verticale
compositie. Met name mode- trouw- en portretfotografie zijn daar goede
voorbeelden van. ‘An sich’ is er natuurlijk niets op tegen om een verticale
foto te maken, maar eigenlijk zijn ze tegenwoordig alleen geschikt om af te drukken. Het
heeft alles te maken met de komst van de computer. Onze geprinte foto van
vroeger konden we horizontaal of verticaal in een fotoboek plakken. Dat maakte
niet uit, de foto werd er niet kleiner van. Dat is nu heel anders. We bekijken onze foto’s tegenwoordig bijna uitsluitend op het beeldscherm. Dat
beeldscherm is horizontaal. Als u een verticale foto maakt en deze op een
beeldscherm bekijkt dan ‘verkleint’ u het fotopotentieel op een niet geringe
wijze. Tenzij u uw computer bij elke verticale foto op zijn kant zet. Dergelijke draaibare beeldschermen bestaan overigens wel en een tablet kun je natuurlijk ook makkelijk draaien maar dat kijkt wel érg onrustig.

De foto’s hieronder illustreren mijn standpunt
overduidelijk. De eerste foto is onlangs gemaakt op de dag dat De Pier
in Scheveningen weer open werd gesteld voor het publiek. Ik gebruikte een Samsung Galaxy S4. De
verhouding is 1:1,778 (2322 x 4128 pixels).

De tweede foto heb ik verticaal
uitgesneden van de eerste foto en gecropt naar genoemde verhouding. Het is alsof ik vanuit
hetzelfde standpunt de foto verticaal had gemaakt. Ik denk dat de boodschap wel
duidelijk is. Afgezien van het feit dat de nieuwe foto qua compositie sowieso
horizontaal moet zijn, heeft de verticale foto een ‘oppervlakte’ op het scherm
dat slechts 31% van de horizontale foto is.

Omdat ik ook ouderen steeds meer deze fout zie maken, wil
ik u voor deze dwaling behoeden. Maak gewoon altijd horizontale foto’s, tenzij
u uw foto’s gaat of wilt afdrukken of publiceren. Het is 9
van de 10 keer de juiste fotografische gewoonte en u verspeelt geen ‘oppervlakte’
meer. De Eiffeltoren, bijvoorbeeld, er op zetten? Gewoon genoeg afstand nemen en ook dit verticaalste der verticale onderwerpen krijgt substantie omdat de omgeving er op ook op staat. Wat zie je alleen aan die ‘mast’ zonder relatie met de rest van de stad?

Dat mijn verhaal misschien nog wel meer van toepassing is op het maken van videofilms lijkt mij evident. Overigens kunt u ook vierkant croppen. Ik vind het vierkante kader niet zo mooi, denk aan de Gulden Snede. Maar dat is natuurlijk persoonlijk. Hasselblad, bijvoorbeeld, is een zeer kostbare professionele camera waarmee standaard vierkante foto’s op middenformaat (6 x 6) worden gemaakt. Zeer geschikt voor studio- en portretfotografie. Er zijn nog meer merken die dit formaat bieden, deze raken echter in onbruik vanwege de fenomenale kwaliteit van de hedendaagse kleinbeeldcamera’s.

Ik denk dat ik mijn culturele steentje weer heb bijgedragen en hoop dat de lezer mijn advies ter harte neemt.